گفتیم که یک اسب تربیت شده دارای ویژگی هایی است که از جمله ی آن ها می توان به گام های طبیعی، حرکت متعادل و سبک بال، آرام، خوشحال، دقیق و هوشیار اشاره کرد که بدون هيچگونه مقاومتي خود را در اختيار سوار قرار داده و به دلخواه او حركت می کند.
دانستنی هایی پیرامون اهمیت و چگونگی تربیت اسب نیز مطرح و تاکید کردیم که بزرگان جوهر سواري را در سه كلام آرام، مستقيم و به جلو خلاصه کرده اند. در این مقاله ادامه مبحث گذشته را پی می گیریم.
بخش اول – كار آزاد
تجربه ثابت كرده، تربيت اسبهاي جوان حداقل به دو سال زمان نياز دارد. دوره تربيت اسب را ميتوان به دو مرحله تقسيم كرد.
1) سال اول از چهار سالگي تا پنج سالگي به منظور بدن سازي و انعطاف پذيري.
2) سال دوم از پنج سالگي تا شش سالگي به منظور هرچه بيشتر اطاعت پذيركردن او.
اين دو مرحله پيوسته است و هدف اين است كه اسب بتواند پس از طي اين دو دوره به اثرها و فشار جواب داده، راحت و سبكبال حركت كند. مربي بايد در تربيت اسب حوصله به خرج داده با زياده خواهي اسب را خسته و مفلوك نكند.
در ابتدا بايد اثرها هرچه سادهتر و روش كار و شرائط حاكم بر آن مشابه باشد تا اسب هرچه بيشتر با خواستههاي مربي آشناتر شده خود را با او هماهنگ كند. فقط در نتيجه تكرار است كه ميتوان عادتي را كه در ابتدا براي اسب نامحقق است به يك عادت تقريباً جبلّي تغيير داد.
خصوصيات ذاتي اسب تأثيري به سزا در امر تربيت او دارد كه برخي از آنها عبارتند از: نژاد – سن – جنس – اندام متناسب، استعداد كه اگر، پرستاري را هم بر آن بيافزايم كه در حقيقت شرائط لازم و كافي را مهيا كرده، تربيت در مسير خود سرعت بيشتري ميگيرد و يا برعكس، فقدان هريك از اين شرائط باعث كندي ميشود.
دستورات روزانه
مربي بايد تمام اين نكات را بررسي كرده و با استفاده از تجربه شخصي روشي را كه باعث نيل به مقصود ميشود انتخاب كند و اسب را هرچه سالمتر و تربيت شدهتر به هفت سالگي برساند. ضمن اين كه مربي بايد هميشه نكات زير را به خاطر بسپارد:
مربي تا خود مطمئن نشده كه چه ميخواهد، از چه راهي و در چه مدتي بايد به خواستههايش برسد، نبايد شروع به كار كند.
هميشه بايد براي بدست آوردن يك نتيجه مخصوص كمكهاي مخصوص به آن را استفاده كند.
قبل از هر حركت اسب را در وضعيت خاص آن قرار داد.
نبايد هيچ وقت از اسبي كه هنوز حركت قبلي خواسته شده را انجام نداده و پريشان است، حركت جديدي بخواهيم.
اگر دو عضو اسبي هم زمان منقبض بود، نخواهيم كه هم زمان آن را برطرف كنيم.
نبايد تنبلي و عدم مهارت سوار را گردن اسب انداخته او را سرزنش كنيم.
در آخر هر درس بايد مروري مختصر داشته و پس از نوازشهاي مكرر، كار را تمام كنيم.
در تمام مدت تعليم و تربيت بايد به جزئيترين پيشرفت قانع بود، زيرا عجله باعث تأخير در پيشرفت و تربيت اسب ميشود. عجله سم سواري و تربيت اسب و سوار است.
هدفهاي تربيت اسب جوان به ترتيب اولويت :
1 ـ ساختن و پرداختن عضلهها و مفاصل (بدن سازي) از طريق كار برنامهريزي شدهبا رعايت اصول پرستاري.
2 ـ آموزش اثرها و فشار، تا رسيدن به اطاعت و انقياد منطقي.
اهميت تمرين
عضلات و مفاصل اسب در اثر تمرينهاي پيوسته و برنامهريزي شده به تناسب توسعه پيدا كرده و هم حافظ سلامتي و هم ضامن توازن و تعادل او ميباشد.
اگر هماهنگي بين سه اصل، تغذيه، كار و تيمار رعايت نشود و فقط به او بخورانيم، او به تدريج چاق شده و همواره در موقع خروج از اصطبل جست و خيز ميكند. اين در حاليست كه هم وزن اضافي خود و هم وزن سوار بر روي چهار دست و پاي او تحميل شده، آنها را تحريك ميكند و از طرف ديگر، مربي هم براي جلوگيري از اين جست و خيزها به دستجلوها متوسل ميشود كه خود مزيد بر علت شده، دهان او را آسيبپذير ميكند.
پس بايد آنچنان هماهنگي بين كار، تيمار و تغذيه (پرستاري) به وجود آورد كه اسب همواره شاداب، آرام و ملايم باشد.
توضيح: استفادهازمچبندهاينمديبرايحفظ پاهاياسب مخصوصاً در موقع تسمه گردان (لنژ) توصيه ميشود.
مدت تمرين در صحرا به صورت طولاني و ملايم (حداقل يك ساعت و نيم) و در مانژ به مدت كم (نيم ساعت) توصيه ميشود.
